Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 18: Phong trào chống Pháp trong những năm 1885 - 1896? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. 13/7/1885: Chiếu Cần Vương — mở đầu phong trào Cần Vương. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 18: Phong trào chống Pháp trong những năm 1885 - 1896, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Các cuộc khởi nghĩa lớn: Ba Đình, Bãi Sậy, Hương Khê, Yên Thế. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 18: Phong trào chống Pháp trong những năm 1885 - 1896, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Sau Hiệp ước Patenôtre (1884), phong trào chống Pháp chuyển sang giai đoạn mới.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 18: Phong trào chống Pháp trong những năm 1885 - 1896, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Phong trào Cần Vương bùng nổ khắp cả nước, với nhiều cuộc khởi nghĩa lớn: khởi nghĩa Ba Đình (1886–1887) do Phạm Bành, Đinh Công Tráng lãnh đạo; khởi nghĩa Bãi Sậy (1883–1892) do Nguyễn Thiện Thuật lãnh đạo; khởi nghĩa Hương Khê (1885–1896) do Phan Đình Phùng và Cao Thắng lãnh đạo, là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất, kéo dài hơn 10 năm. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 18: Phong trào chống Pháp trong những năm 1885 - 1896, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Câu hỏi: Vì sao khởi nghĩa Hương Khê được coi là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương?
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 18: Phong trào chống Pháp trong những năm 1885 - 1896 để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Khởi nghĩa Hương Khê kéo dài hơn 10 năm (1885–1896), có tổ chức chặt chẽ, xây dựng căn cứ rộng lớn ở Hương Khê, có quân đội tinh nhuệ và tự chế tạo vũ khí. Phan Đình Phùng là lãnh tụ có uy tín, kiên quyết chống Pháp đến cùng. Cuộc khởi nghĩa thể hiện bước phát triển cao nhất của phong trào Cần Vương về quy mô, tổ chức và tinh thần chiến đấu.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Công xã Pa-ri diễn ra năm nào, tồn tại bao lâu? Nêu hai chính sách của Công xã.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Chiến tranh thế giới thứ nhất bắt đầu, kết thúc năm nào? Nêu hai hậu quả.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Cách mạng tháng Mười Nga thắng lợi ngày nào? Chính quyền mới tên gì?
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "13/7/1885: Chiếu Cần Vương — mở đầu phong trào Cần Vương."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Các cuộc khởi nghĩa lớn: Ba Đình, Bãi Sậy, Hương Khê, Yên Thế."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Sau Hiệp ước Patenôtre (1884), phong trào chống Pháp chuyển sang giai đoạn mới."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Phong trào Cần Vương bùng nổ khắp cả nước, với nhiều cuộc khởi nghĩa lớn: khởi nghĩa Ba Đình (1886–1887) do Phạm Bành, Đinh Công Tráng lãnh đạo; khởi nghĩa Bãi Sậy (1883–1892) do Nguyễn Thiện Thuật lãnh đạo; khởi nghĩa Hương Khê (1885–1896) do Phan Đình Phùng và Cao Thắng lãnh đạo, là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất, kéo dài hơn 10 năm."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Sau Hiệp ước Patenôtre (1884), phong trào chống Pháp chuyển sang giai đoạn mới. Ngày 13/7/1885, Tôn Thất Thuyết nhân danh vua Hàm Nghi ra Chiếu Cần Vương, kêu gọi văn thân, sĩ phu và nhân dân đứng lên giúp vua cứu nước.
- Tổng kết ghi nhớ: 13/7/1885: Chiếu Cần Vương — mở đầu phong trào Cần Vương.; Các cuộc khởi nghĩa lớn: Ba Đình, Bãi Sậy, Hương Khê, Yên Thế.; Khởi nghĩa Hương Khê (1885–1896): tiêu biểu nhất, do Phan Đình Phùng lãnh đạo.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Vì sao khởi nghĩa Hương Khê được coi là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 18: Phong trào chống Pháp trong những năm 1885 - 1896 (13/7/1885: Chiếu Cần Vương — mở đầu phong trào Cần Vương.; Các cuộc khởi nghĩa lớn: Ba Đình, Bãi Sậy, Hương Khê, Yên Thế.; Khởi nghĩa Hương Khê (1885–1896): tiêu biểu nhất, do Phan Đình Phùng lãnh đạo.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Khởi nghĩa Hương Khê kéo dài hơn 10 năm (1885–1896), có tổ chức chặt chẽ, xây dựng căn cứ rộng lớn ở Hương Khê, có quân đội tinh nhuệ và tự chế tạo vũ khí. Phan Đình Phùng là lãnh tụ có uy tín, kiên quyết chống Pháp đến cùng. Cuộc khởi nghĩa thể hiện bước phát triển cao nhất của phong trào Cần Vương về quy mô, tổ chức và tinh thần chiến đấu.
- Bài 4: Năm 1871, tồn tại 72 ngày. Hai chính sách: tách nhà thờ khỏi trường học; giao nhà xưởng bỏ trống cho công nhân quản lí.
- Bài 5: 1914 – 1918. Hậu quả: khoảng 10 triệu người chết; kinh tế châu Âu tàn phá nặng nề.
- Bài 6: Ngày 7/11/1917 (lịch mới). Chính quyền Xô viết.