1. Kiến thức trọng tâm
Khái niệm: Cách mạng công nghiệp là quá trình chuyển từ sản xuất thủ công, dựa vào sức người và sức nước, sang sản xuất bằng máy móc, dựa vào năng lượng hơi nước và sau đó là điện. Cuộc cách mạng bắt đầu ở Anh vào nửa sau thế kỉ XVIII, rồi lan sang các nước châu Âu, Mỹ.
Những phát minh tiêu biểu ở Anh: Năm 1764, Giêm Ha-gri-vơ sáng chế ra máy kéo sợi Gien-ni, làm tăng năng suất kéo sợi. Năm 1769, Ác-rai-tơ chế tạo máy kéo sợi chạy bằng sức nước. Năm 1779, Crôm-tơn cải tiến máy kéo sợi. Năm 1784, Các-rai-tơ chế tạo máy dệt chạy bằng sức nước, làm năng suất dệt tăng nhanh. Năm 1784, Giêm Oát phát minh ra máy hơi nước, trở thành động lực cho các ngành sản xuất, giao thông vận tải. Năm 1807, Phun-tơn đóng tàu thủy chạy bằng hơi nước; năm 1814, Xti-phen-xơn chế tạo xe lửa chạy trên đường sắt.
Hệ quả: Cách mạng công nghiệp làm thay đổi sâu sắc đời sống xã hội: sản xuất công nghiệp phát triển mạnh, các thành phố công nghiệp mọc lên, giai cấp tư sản và giai cấp công nhân hình thành. Đồng thời, nó cũng gây ra những mâu thuẫn xã hội mới, như điều kiện lao động nặng nhọc, bóc lột công nhân, ô nhiễm môi trường. Cách mạng công nghiệp lan sang Pháp, Đức, Mỹ, tạo nên sự phát triển vượt bậc của lực lượng sản xuất toàn cầu.
2. Ví dụ minh họa
Câu hỏi: Vì sao cách mạng công nghiệp bắt đầu ở Anh?
Lời giải: Vì Anh là nước đi đầu trong cách mạng tư sản, có thị trường rộng lớn từ thuộc địa, nguồn vốn dồi dào, nguồn nhân công đông đảo do nông dân bị mất ruộng đất, và có nhiều phát minh khoa học – kĩ thuật. Những điều kiện đó giúp Anh trở thành quê hương của cách mạng công nghiệp.
3. Ghi nhớ
- Cách mạng công nghiệp: chuyển từ sản xuất thủ công sang sản xuất bằng máy móc.
- Phát minh tiêu biểu: máy kéo sợi Gien-ni (1764), máy hơi nước (1784), xe lửa (1814).
- Hệ quả: công nghiệp phát triển, hình thành giai cấp tư sản và công nhân.