Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 7: Khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Nguyên nhân: chính quyền Lê – Trịnh suy yếu, nông dân bị bóc lột nặng nề. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 7: Khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Khởi nghĩa tiêu biểu: Nguyễn Dương Hưng, Nguyễn Hữu Cầu, Hoàng Công Chất.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 7: Khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Hoàn cảnh: Thế kỉ XVIII, ở Đàng Ngoài, chính quyền Lê – Trịnh suy yếu, quan lại tham nhũng, cường hào lấn chiếm ruộng đất, thuế khóa nặng nề. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 7: Khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Mâu thuẫn giữa nông dân với chính quyền phong kiến ngày càng gay gắt, dẫn đến các cuộc khởi nghĩa nông dân bùng nổ khắp nơi. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 7: Khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Câu hỏi: Vì sao các cuộc khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII đều thất bại?
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 7: Khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Vì các cuộc khởi nghĩa nổ ra rời rạc, thiếu sự liên kết, thiếu đường lối và tổ chức thống nhất, vũ khí thô sơ. Trong khi đó, chính quyền Lê – Trịnh vẫn còn mạnh, đã huy động quân đội đàn áp quyết liệt. Tuy thất bại, các cuộc khởi nghĩa đã thể hiện ý chí đấu tranh của nông dân và làm suy yếu chế độ phong kiến.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Vì sao cách mạng công nghiệp làm thay đổi sâu sắc đời sống xã hội châu Âu?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Chứng minh rằng Cách mạng tư sản Pháp là cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất thời cận đại.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). So sánh kết quả và tính chất của Cách mạng tư sản Anh và Cách mạng tư sản Pháp.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Nguyên nhân: chính quyền Lê – Trịnh suy yếu, nông dân bị bóc lột nặng nề."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Khởi nghĩa tiêu biểu: Nguyễn Dương Hưng, Nguyễn Hữu Cầu, Hoàng Công Chất."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Hoàn cảnh: Thế kỉ XVIII, ở Đàng Ngoài, chính quyền Lê – Trịnh suy yếu, quan lại tham nhũng, cường hào lấn chiếm ruộng đất, thuế khóa nặng nề."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Mâu thuẫn giữa nông dân với chính quyền phong kiến ngày càng gay gắt, dẫn đến các cuộc khởi nghĩa nông dân bùng nổ khắp nơi."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Hoàn cảnh: Thế kỉ XVIII, ở Đàng Ngoài, chính quyền Lê – Trịnh suy yếu, quan lại tham nhũng, cường hào lấn chiếm ruộng đất, thuế khóa nặng nề. Nông dân mất ruộng, lâm vào cảnh đói khổ, phải bán vợ đợ con, lưu tán khắp nơi.
- Tổng kết ghi nhớ: Nguyên nhân: chính quyền Lê – Trịnh suy yếu, nông dân bị bóc lột nặng nề.; Khởi nghĩa tiêu biểu: Nguyễn Dương Hưng, Nguyễn Hữu Cầu, Hoàng Công Chất.; Ý nghĩa: làm lung lay chế độ phong kiến, mở đường cho phong trào Tây Sơn.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Vì sao các cuộc khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII đều thất bại?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 7: Khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII (Nguyên nhân: chính quyền Lê – Trịnh suy yếu, nông dân bị bóc lột nặng nề.; Khởi nghĩa tiêu biểu: Nguyễn Dương Hưng, Nguyễn Hữu Cầu, Hoàng Công Chất.; Ý nghĩa: làm lung lay chế độ phong kiến, mở đường cho phong trào Tây Sơn.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Vì các cuộc khởi nghĩa nổ ra rời rạc, thiếu sự liên kết, thiếu đường lối và tổ chức thống nhất, vũ khí thô sơ. Trong khi đó, chính quyền Lê – Trịnh vẫn còn mạnh, đã huy động quân đội đàn áp quyết liệt. Tuy thất bại, các cuộc khởi nghĩa đã thể hiện ý chí đấu tranh của nông dân và làm suy yếu chế độ phong kiến.
- Bài 4: Chuyển sản xuất từ thủ công sang máy móc; hình thành giai cấp mới; thay đổi cơ cấu xã hội, đời sống, đô thị.
- Bài 5: Lật đổ triệt để chế độ phong kiến, xóa bỏ đặc quyền đẳng cấp, ban hành Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền, giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân.
- Bài 6: Anh: ít triệt để, giữ lại quân chủ lập hiến; Pháp: triệt để hơn, thành lập Cộng hòa, xóa bỏ phong kiến triệt để.