Bài tập ôn — Lịch sử 8 — Học kì 1 — Kiểm tra cuối kì

Phạm vi: Toàn HK1 — Bài 1–9 + Chủ đề chung 1 (Cách mạng tư sản Anh, Pháp; Cách mạng công nghiệp; Đông Nam Á; xung đột Nam – Bắc triều và Trịnh – Nguyễn; khai phá vùng đất phía Nam; khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài; phong trào Tây Sơn; kinh tế, văn hoá, tôn giáo thế kỉ XVI – XVIII; văn minh châu thổ sông Hồng và sông Cửu Long).

Phần 1: Cơ bản

1. Trình bày nguyên nhân, diễn biến và ý nghĩa của Cách mạng tư sản Anh.
2. Trình bày nguyên nhân, diễn biến và ý nghĩa của Cách mạng tư sản Pháp.
3. Nêu các phát minh tiêu biểu và hệ quả của cách mạng công nghiệp ở Anh.
4. Trình bày tình hình Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX.
5. Trình bày nguyên nhân và diễn biến của cuộc xung đột Nam – Bắc triều và Trịnh – Nguyễn.
6. Trình bày quá trình khai phá vùng đất phía Nam của các chúa Nguyễn và ý nghĩa của nó.
7. Trình bày nguyên nhân và diễn biến của phong trào nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII.
8. Trình bày nguyên nhân, diễn biến và ý nghĩa của phong trào Tây Sơn.
9. Nêu chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút (1785) và ý nghĩa của nó.
10. Trình bày tình hình kinh tế Đại Việt trong các thế kỉ XVI – XVIII.
11. Trình bày tình hình văn hoá, tôn giáo Đại Việt trong các thế kỉ XVI – XVIII.
12. Nêu những đô thị tiêu biểu của Đại Việt trong các thế kỉ XVI – XVIII.
13. Trình bày những nét chính về văn minh châu thổ sông Hồng.
14. Trình bày những nét chính về văn minh châu thổ sông Cửu Long.
15. So sánh văn minh châu thổ sông Hồng và sông Cửu Long.
16. Nêu vai trò của Thiên Chúa giáo trong đời sống Đại Việt thế kỉ XVI – XVIII.
17. Nêu những nét chính về văn học chữ Nôm thế kỉ XVI – XVIII.
18. Nêu ý nghĩa của phong trào Tây Sơn đối với lịch sử dân tộc.

Phần 2: Nâng cao

1. So sánh Cách mạng tư sản Anh, Cách mạng tư sản Pháp và phong trào Tây Sơn về mục tiêu và tính chất.
2. Phân tích tác động của cách mạng công nghiệp đối với quan hệ quốc tế thế kỉ XIX.
3. Đánh giá vai trò của các chúa Nguyễn trong lịch sử dân tộc.
4. Phân tích nguyên nhân thắng lợi của phong trào Tây Sơn.
5. Đánh giá chính sách của chính quyền Lê – Trịnh đối với nông dân và hậu quả của nó.
6. Chứng minh rằng các thế kỉ XVI – XVIII là thời kì có nhiều biến động lớn trong lịch sử dân tộc.
7. Phân tích mối quan hệ giữa kinh tế hàng hoá phát triển và sự ra đời của các đô thị ở Đại Việt thế kỉ XVI – XVIII.
8. Nêu nhận xét về sự giao thoa văn hoá trong văn minh châu thổ sông Cửu Long.
9. So sánh phong trào nông dân Đàng Ngoài thế kỉ XVIII với phong trào Tây Sơn.
10. Từ phong trào Tây Sơn, rút ra bài học về vai trò của khối đại đoàn kết dân tộc trong lịch sử.

Đáp án

1. Nguyên nhân: mâu thuẫn giữa kinh tế tư bản và phong kiến. Diễn biến: 1640–1688, xác lập quân chủ lập hiến. Ý nghĩa: mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển.
2. Nguyên nhân: phong kiến kìm hãm kinh tế, đẳng cấp thứ ba bị áp bức. Diễn biến: 1789–1799, thành lập Cộng hòa. Ý nghĩa: lật đổ phong kiến, đề cao tự do, bình đẳng.
3. Phát minh: máy kéo sợi, máy hơi nước, đầu máy xe lửa. Hệ quả: năng suất tăng, hình thành giai cấp tư sản và vô sản.
4. Các nước phương Tây xâm nhập, tranh giành ảnh hưởng; các vương quốc phong kiến suy yếu; nhiều vùng bị biến thành thuộc địa.
5. Nguyên nhân: tranh giành quyền lực giữa các thế lực phong kiến. Diễn biến: Nam – Bắc triều, Trịnh – Nguyễn chia cắt đất nước, sông Gianh làm giới tuyến.
6. Các chúa Nguyễn chiêu dân khai hoang, lập dinh, phủ, mở rộng đến Hà Tiên, Cà Mau; xác lập chủ quyền, phát triển kinh tế Nam Bộ.
7. Nguyên nhân: chính quyền suy yếu, tô thuế nặng, đời sống khổ cực. Diễn biến: nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra, đều thất bại.
8. Nguyên nhân: chính quyền Nguyễn suy yếu, áp bức nhân dân; quân Xiêm, Thanh xâm lược. Diễn biến: 1771 khởi nghĩa; lật đổ chúa Nguyễn, chúa Trịnh; đánh tan quân Xiêm (1785), quân Thanh (1789). Ý nghĩa: thống nhất đất nước, bảo vệ độc lập.
9. Năm 1785, Nguyễn Huệ đánh tan 5 vạn quân Xiêm tại Rạch Gầm – Xoài Mút; bảo vệ chủ quyền, thể hiện tài quân sự.
10. Nông nghiệp vẫn chủ yếu; kinh tế hàng hoá phát triển; nhiều đô thị, chợ phiên; thủ công nghiệp, ngoại thương phát triển.
11. Nho giáo chiếm ưu thế; văn học chữ Nôm phát triển; Phật giáo, Đạo giáo tồn tại; Thiên Chúa giáo được truyền bá.
12. Thăng Long, Phố Hiến, Hội An, Gia Định, Hà Tiên.
13. Gắn với nông nghiệp lúa nước, làng xã, đê điều, thờ cúng tổ tiên, văn hoá dân gian phong phú; hình thành sớm, gắn với nhà nước Văn Lang – Âu Lạc.
14. Gắn với nông nghiệp lúa nước, khai phá muộn, mang tính giao thoa, đa dạng văn hoá, nhiều dân tộc cùng sinh sống.
15. Giống: đều gắn với lúa nước, làng xã. Khác: sông Hồng hình thành sớm, đồng nhất hơn; sông Cửu Long khai phá muộn, đa dạng, giao thoa hơn.
16. Thiên Chúa giáo được truyền bá từ thế kỉ XVI, có ảnh hưởng nhất định nhưng bị chính quyền phong kiến hạn chế, cấm đoán.
17. Văn học chữ Nôm phát triển mạnh, phản ánh đời sống nhân dân, tinh thần dân tộc; tiêu biểu là thơ Nôm, truyện Nôm.
18. Lật đổ các tập đoàn phong kiến, thống nhất đất nước, đánh bại ngoại xâm, bảo vệ độc lập dân tộc.
19. Cách mạng tư sản Anh, Pháp: do tư sản lãnh đạo, nhằm lật đổ phong kiến, xây dựng chế độ tư bản. Tây Sơn: do nông dân lãnh đạo, nhằm lật đổ phong kiến thối nát, thống nhất đất nước, chống ngoại xâm.
20. Cách mạng công nghiệp thúc đẩy các nước tư bản tăng cường xâm lược thuộc địa, mở rộng thị trường, làm thay đổi cục diện thế giới.
21. Các chúa Nguyễn có công khai phá Nam Bộ, mở rộng lãnh thổ, xác lập chủ quyền; nhưng cũng gây chiến tranh, áp bức nhân dân.
22. Được nhân dân ủng hộ; lãnh đạo tài giỏi (Quang Trung); đường lối quân sự đúng đắn; tinh thần đoàn kết dân tộc.
23. Chính sách tăng tô thuế, tham nhũng, không chăm lo dân sinh đã gây bất bình, dẫn đến khởi nghĩa nông dân liên tiếp.
24. Các thế kỉ XVI – XVIII chứng kiến chiến tranh phong kiến, chia cắt đất nước, khai phá Nam Bộ, phong trào nông dân, phong trào Tây Sơn, kinh tế hàng hoá phát triển.
25. Kinh tế hàng hoá phát triển thúc đẩy thương mại, thu hút dân cư, hình thành các đô thị, chợ phiên sầm uất.
26. Văn minh châu thổ sông Cửu Long là sự giao thoa giữa văn hoá Việt, Khmer, Hoa, Chăm, tạo nên bản sắc đa dạng, cởi mở.
27. Giống: đều do nông dân khởi xướng, chống phong kiến. Khác: phong trào Đàng Ngoài thất bại, phân tán; Tây Sơn thắng lợi, thống nhất đất nước.
28. Bài học: đoàn kết dân tộc là sức mạnh quyết định thắng lợi trong đấu tranh chống ngoại xâm và xây dựng đất nước.