Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 10: Sách – người bạn đồng hành? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Sách là người bạn đồng hành giúp con người mở mang tri thức và nuôi dưỡng tâm hồn. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 10: Sách – người bạn đồng hành, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Đọc sách cần có phương pháp: chọn sách phù hợp, đọc chủ động và ghi chú điều tâm đắc. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 10: Sách – người bạn đồng hành, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Bài 10 tôn vinh vai trò của sách trong đời sống con người.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 10: Sách – người bạn đồng hành, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Các văn bản trong bài thuộc nhiều thể loại: truyện, thơ, nghị luận và tản văn, cùng chia sẻ những câu chuyện cảm động về tình yêu sách. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 10: Sách – người bạn đồng hành, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Trong một bài văn, tác giả kể về kỉ niệm đọc cuốn truyện đầu tiên dưới ánh đèn dầu của ông nội. Cuốn sách ấy không chỉ mang đến niềm vui mà còn dạy tác giả bài học về lòng dũng cảm và tình yêu thương. Câu chuyện cho thấy sách có thể thay đổi cuộc đời một con người.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 10: Sách – người bạn đồng hành để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Em có thể liên hệ với trải nghiệm của mình: hãy kể tên một cuốn sách em yêu thích, nêu nội dung chính và điều em học được từ cuốn sách đó. Khi chia sẻ, em nhớ dùng lời văn rõ ràng, cảm xúc chân thành. Việc giới thiệu sách cho bạn bè cũng là cách lan tỏa văn hóa đọc trong lớp học.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Truyện ngắn và văn bản nghị luận khác nhau ở những điểm nào? Nêu hai điểm khác biệt cơ bản.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Ngôi kể thứ ba có ưu điểm gì so với ngôi kể thứ nhất?
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Tình huống truyện là gì? Nêu một tình huống truyện trong một truyện ngắn em đã học.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Sách là người bạn đồng hành giúp con người mở mang tri thức và nuôi dưỡng tâm hồn."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Đọc sách cần có phương pháp: chọn sách phù hợp, đọc chủ động và ghi chú điều tâm đắc."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Bài 10 tôn vinh vai trò của sách trong đời sống con người."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Các văn bản trong bài thuộc nhiều thể loại: truyện, thơ, nghị luận và tản văn, cùng chia sẻ những câu chuyện cảm động về tình yêu sách."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Bài 10 tôn vinh vai trò của sách trong đời sống con người. Sách được ví như người bạn đồng hành thủy chung, mở ra kho tri thức vô tận và nuôi dưỡng tâm hồn.
- Tổng kết ghi nhớ: Sách là người bạn đồng hành giúp con người mở mang tri thức và nuôi dưỡng tâm hồn.; Đọc sách cần có phương pháp: chọn sách phù hợp, đọc chủ động và ghi chú điều tâm đắc.; Mỗi cuốn sách hay đều chứa một bài học quý giá cho cuộc sống.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Trong một bài văn, tác giả kể về kỉ niệm đọc cuốn truyện đầu tiên dưới ánh đèn dầu của ông nội. Cuốn sách ấy không chỉ mang đến niềm vui mà còn dạy tác giả bài học về lòng dũng cảm và tình yêu thương. Câu chuyện cho thấy sách có thể thay đổi cuộc đời một con người.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 10: Sách – người bạn đồng hành (Sách là người bạn đồng hành giúp con người mở mang tri thức và nuôi dưỡng tâm hồn.; Đọc sách cần có phương pháp: chọn sách phù hợp, đọc chủ động và ghi chú điều tâm đắc.; Mỗi cuốn sách hay đều chứa một bài học quý giá cho cuộc sống.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Em có thể liên hệ với trải nghiệm của mình: hãy kể tên một cuốn sách em yêu thích, nêu nội dung chính và điều em học được từ cuốn sách đó. Khi chia sẻ, em nhớ dùng lời văn rõ ràng, cảm xúc chân thành. Việc giới thiệu sách cho bạn bè cũng là cách lan tỏa văn hóa đọc trong lớp học.
- Bài 4: Truyện ngắn kể lại câu chuyện bằng cốt truyện, nhân vật, tình huống; văn bản nghị luận bàn về vấn đề bằng luận điểm, lí lẽ, dẫn chứng. Truyện ngắn gợi cảm xúc qua hình tượng; nghị luận thuyết phục bằng lí lẽ.
- Bài 5: Ngôi kể thứ ba giúp người kể có thể kể về nhiều nhân vật, nhiều sự việc, không bị giới hạn trong điểm nhìn của một nhân vật; có thể miêu tả nội tâm nhiều nhân vật.
- Bài 6: Tình huống truyện là hoàn cảnh, sự việc đặc biệt tạo nên cốt truyện, thử thách nhân vật. Ví dụ: tình huống ông Ba làm bàn học cho cậu bé trong truyện "Người thợ mộc già". Đáp án mở.