Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Chủ đề 3: Đạo đức, pháp luật và văn hoá trong môi trường số? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Không sao chép, phát tán nội dung của người khác khi chưa được phép; không tung tin giả, bắt nạt qua mạng. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Chủ đề 3: Đạo đức, pháp luật và văn hoá trong môi trường số, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Các hành vi vi phạm trên không gian mạng có thể bị xử phạt theo pháp luật. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 3: Đạo đức, pháp luật và văn hoá trong môi trường số, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Chủ đề này gồm Bài 4 (Đạo đức và văn hóa trong sử dụng công nghệ kĩ thuật số), giúp em hình thành thói quen ứng xử đúng đắn trên không gian mạng.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Chủ đề 3: Đạo đức, pháp luật và văn hoá trong môi trường số, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Pháp luật quy định rõ các hành vi bị cấm trên không gian mạng, như lừa đảo, đánh cắp thông tin cá nhân, phát tán nội dung độc hại. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 3: Đạo đức, pháp luật và văn hoá trong môi trường số, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Bạn Bình thấy một bức ảnh chế giễu bạn cùng lớp lan truyền trong nhóm chat. Bình nên làm gì?
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Chủ đề 3: Đạo đức, pháp luật và văn hoá trong môi trường số để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Bình không nên chia sẻ tiếp bức ảnh đó, vì hành vi này có thể làm tổn thương bạn và vi phạm quy tắc ứng xử trên mạng. Bình nên khuyên người đăng gỡ ảnh, động viên bạn bị chế giễu và báo cho thầy cô nếu tình hình nghiêm trọng. Đây là cách ứng xử có đạo đức, văn hóa trong môi trường số: không lan truyền nội dung xúc phạm người khác.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Đúng hay sai? "Thông tin số chỉ gồm văn bản." Giải thích ngắn gọn. ---
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). So sánh bàn tính và máy tính cơ học của Pascal: nêu một điểm giống và một điểm khác nhau.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Một bạn nói: "Máy tính điện tử ra đời thì bàn tính và máy tính cơ học không còn giá trị gì nữa." Em có đồng ý không? Vì sao?
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Không sao chép, phát tán nội dung của người khác khi chưa được phép; không tung tin giả, bắt nạt qua mạng."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Các hành vi vi phạm trên không gian mạng có thể bị xử phạt theo pháp luật."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chủ đề này gồm Bài 4 (Đạo đức và văn hóa trong sử dụng công nghệ kĩ thuật số), giúp em hình thành thói quen ứng xử đúng đắn trên không gian mạng."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Pháp luật quy định rõ các hành vi bị cấm trên không gian mạng, như lừa đảo, đánh cắp thông tin cá nhân, phát tán nội dung độc hại."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chủ đề này gồm Bài 4 (Đạo đức và văn hóa trong sử dụng công nghệ kĩ thuật số), giúp em hình thành thói quen ứng xử đúng đắn trên không gian mạng. Môi trường số mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng đặt ra những yêu cầu về đạo đức và pháp luật: không được sao chép, phát tán nội dung của người khác khi chưa được phép; không được tung tin giả, xúc phạm, bắt nạt người khác qua mạng; không truy cập trái phép vào tài khoản hay hệ thống của người khác.
- Tổng kết ghi nhớ: Không sao chép, phát tán nội dung của người khác khi chưa được phép; không tung tin giả, bắt nạt qua mạng.; Các hành vi vi phạm trên không gian mạng có thể bị xử phạt theo pháp luật.; Ứng xử văn hóa: lịch sự, tôn trọng, không chia sẻ hình ảnh riêng tư của người khác.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Bạn Bình thấy một bức ảnh chế giễu bạn cùng lớp lan truyền trong nhóm chat. Bình nên làm gì?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Chủ đề 3: Đạo đức, pháp luật và văn hoá trong môi trường số (Không sao chép, phát tán nội dung của người khác khi chưa được phép; không tung tin giả, bắt nạt qua mạng.; Các hành vi vi phạm trên không gian mạng có thể bị xử phạt theo pháp luật.; Ứng xử văn hóa: lịch sự, tôn trọng, không chia sẻ hình ảnh riêng tư của người khác.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Bình không nên chia sẻ tiếp bức ảnh đó, vì hành vi này có thể làm tổn thương bạn và vi phạm quy tắc ứng xử trên mạng. Bình nên khuyên người đăng gỡ ảnh, động viên bạn bị chế giễu và báo cho thầy cô nếu tình hình nghiêm trọng. Đây là cách ứng xử có đạo đức, văn hóa trong môi trường số: không lan truyền nội dung xúc phạm người khác.
- Bài 4: Sai. Thông tin số gồm nhiều dạng: văn bản, hình ảnh, âm thanh, video,…
- Bài 5: Giống nhau: đều là công cụ hỗ trợ con người tính toán. Khác nhau: bàn tính thực hiện tính toán thủ công bằng tay di chuyển hạt; máy tính cơ học của Pascal thực hiện tự động bằng hệ thống bánh răng.
- Bài 6: Không đồng ý. Bàn tính và máy tính cơ học là những bước tiến quan trọng trong lịch sử phát triển máy tính; chúng giúp con người hiểu nguyên lí tính toán và là nền tảng cho máy tính hiện đại. Bàn tính vẫn được dùng để dạy học ở một số nơi.