- Phạm vi: Toàn HK1 — Bài 1: Lược sử công cụ tính toán; Bài 2: Thông tin trong môi trường số; Bài 3: Thực hành: Khai thác thông tin số; Bài 4: Đạo đức và văn hóa trong sử dụng công nghệ kĩ thuật số; Bài 5: Sử dụng bảng tính giải quyết bài toán thực tế; Bài 6: Sắp xếp và lọc dữ liệu; Bài 7: Trình bày dữ liệu bằng biểu đồ
Phần 1: Cơ bản
Bài 1. Kể tên ba công cụ tính toán tiêu biểu trong lịch sử, theo thứ tự ra đời từ sớm đến muộn.
Bài 2. Nêu hai ví dụ về thông tin trong môi trường số.
Bài 3. 1 byte bằng bao nhiêu bit? 1 KB xấp xỉ bằng bao nhiêu byte?
Bài 4. Nêu hai việc cần làm để đánh giá độ tin cậy của thông tin tìm được trên Internet.
Bài 5. Nêu hai hành vi vi phạm đạo đức khi sử dụng công nghệ kĩ thuật số.
Bài 6. Trong bảng tính, địa chỉ của ô ở cột F, hàng 12 được viết như thế nào?
Bài 7. Viết công thức tính tổng các số trong các ô B2 đến B9.
Bài 8. Viết công thức tính trung bình cộng các số trong các ô C2:C7.
Bài 9. Công thức =MAX(D2:D15) cho kết quả gì?
Bài 10. Công thức =MIN(E2:E15) cho kết quả gì?
Bài 11. Công thức =COUNT(A2:A30) cho kết quả gì?
Bài 12. Trong bảng tính, lệnh nào dùng để sắp xếp dữ liệu theo thứ tự tăng dần? Lệnh nào dùng để sắp xếp theo thứ tự giảm dần?
Bài 13. Lệnh lọc dữ liệu (Filter) có tác dụng gì?
Bài 14. Loại biểu đồ nào phù hợp nhất để so sánh điểm số của các bạn trong lớp? Vì sao?
Bài 15. Loại biểu đồ nào phù hợp nhất để thể hiện tỉ lệ các thành phần trong một tổng thể? Vì sao?
Bài 16. Loại biểu đồ nào phù hợp nhất để thể hiện sự thay đổi của một đại lượng theo thời gian? Vì sao?
Bài 17. Trong bảng tính, để chèn biểu đồ từ dữ liệu đã chọn, em dùng lệnh nào?
Bài 18. Một bảng tính ghi điểm kiểm tra của 6 bạn ở các ô D2:D7. Viết công thức tính điểm trung bình của 6 bạn.
Bài 19. Một bảng tính ghi số lượng bán của 5 mặt hàng ở các ô E2:E6. Viết công thức tính tổng số lượng đã bán.
Bài 20. Đúng hay sai? "Biểu đồ tròn phù hợp để thể hiện sự thay đổi theo thời gian." Giải thích ngắn gọn.
Phần 2: Nâng cao
Bài 21. Cho bảng dữ liệu gồm các cột: Tháng, Doanh thu. Em hãy cho biết nên dùng loại biểu đồ nào để thể hiện sự thay đổi doanh thu qua các tháng và mô tả các bước chèn biểu đồ đó.
Bài 22. Cho bảng dữ liệu gồm các cột: Mặt hàng, Tỉ lệ doanh thu. Em hãy cho biết nên dùng loại biểu đồ nào để thể hiện tỉ lệ doanh thu của từng mặt hàng trong tổng doanh thu và giải thích vì sao.
Bài 23. Bảng điểm có các cột: Họ tên, Điểm Toán, Điểm Văn. Em hãy mô tả các bước để lọc ra những học sinh có Điểm Toán từ 8 trở lên, rồi sắp xếp các học sinh còn lại theo Điểm Văn giảm dần.
Bài 24. Một bảng tính ghi doanh thu 4 quý trong các ô B2:B5. Viết công thức tính: (a) tổng doanh thu cả năm; (b) doanh thu trung bình mỗi quý; (c) doanh thu cao nhất; (d) doanh thu thấp nhất.
Bài 25. Bạn An thấy một bài viết trên mạng có nội dung giật gân nhưng không rõ nguồn gốc. An định chia sẻ ngay cho cả lớp. Em hãy khuyên bạn An nên làm gì và giải thích vì sao.
Bài 26. Một bạn nói: "Biểu đồ cột và biểu đồ tròn dùng thay thế cho nhau đều được, vì cả hai đều thể hiện số liệu." Em có đồng ý không? Vì sao?
Bài 27. Em hãy nêu hai việc cần làm để sử dụng Internet an toàn và văn minh.
Bài 28. Cho bảng dữ liệu gồm các cột: Tên sách, Số lượt mượn. Em hãy cho biết nên dùng loại biểu đồ nào để so sánh số lượt mượn của các cuốn sách và giải thích vì sao.
Đáp án
Bài 1. Bàn tính → máy tính cơ học của Pascal → máy tính điện tử (ENIAC).
Bài 2. Hai ví dụ: file văn bản trong máy tính; file ảnh, file nhạc, file video lưu trong thiết bị số.
Bài 3. 1 byte = 8 bit. 1 KB xấp xỉ 1 024 byte.
Bài 4. Hai việc: kiểm tra nguồn gốc, độ uy tín của trang web/tác giả; đối chiếu thông tin với nhiều nguồn khác nhau; kiểm tra ngày đăng, bằng chứng kèm theo. (Chấp nhận hai ý đúng.)
Bài 5. Hai hành vi: đăng tin giả; sao chép bài làm/tác phẩm của người khác mà không ghi nguồn; đăng ảnh người khác khi chưa được đồng ý; phát tán tin đồn, xúc phạm người khác. (Chấp nhận hai ý đúng.)
Bài 6. F12.
Bài 7. =SUM(B2:B9)
Bài 8. =AVERAGE(C2:C7)
Bài 9. Giá trị lớn nhất trong vùng D2:D15.
Bài 10. Giá trị nhỏ nhất trong vùng E2:E15.
Bài 11. Số lượng các ô chứa số trong vùng A2:A30.
Bài 12. Tăng dần: Sort A to Z. Giảm dần: Sort Z to A.
Bài 13. Chỉ hiển thị các hàng thoả mãn điều kiện lọc, ẩn tạm thời các hàng còn lại.
Bài 14. Biểu đồ cột, vì biểu đồ cột giúp so sánh trực quan các giá trị của nhiều đối tượng với nhau.
Bài 15. Biểu đồ tròn, vì biểu đồ tròn thể hiện tỉ lệ các thành phần trong một tổng thể.
Bài 16. Biểu đồ đường (hoặc biểu đồ cột), vì biểu đồ đường thể hiện rõ xu hướng thay đổi của một đại lượng theo thời gian.
Bài 17. Insert → Chart.
Bài 18. =AVERAGE(D2:D7)
Bài 19. =SUM(E2:E6)
Bài 20. Sai. Biểu đồ tròn dùng để thể hiện tỉ lệ các thành phần trong một tổng thể, không phù hợp để thể hiện sự thay đổi theo thời gian (nên dùng biểu đồ đường hoặc biểu đồ cột).
Bài 21. Nên dùng biểu đồ cột (hoặc biểu đồ đường). Các bước: (1) Chọn vùng dữ liệu gồm hai cột Tháng và Doanh thu; (2) Vào Insert → Chart, chọn loại biểu đồ cột (hoặc đường); (3) Thêm tiêu đề biểu đồ và tiêu đề các trục để người xem dễ hiểu.
Bài 22. Nên dùng biểu đồ tròn, vì biểu đồ tròn thể hiện tỉ lệ các thành phần trong một tổng thể — mỗi phần quạt tương ứng với tỉ lệ doanh thu của một mặt hàng trong tổng doanh thu.
Bài 23. Các bước: (1) Bật lệnh Filter, lọc cột Điểm Toán với điều kiện "lớn hơn hoặc bằng 8"; (2) Với các hàng còn hiển thị, dùng lệnh Sort để sắp xếp theo cột Điểm Văn theo thứ tự giảm dần (Z to A). Lưu ý: khi sắp xếp sau khi lọc, chỉ các hàng đang hiển thị được sắp xếp.
Bài 24. (a) =SUM(B2:B5) — tổng doanh thu cả năm. (b) =AVERAGE(B2:B5) — doanh thu trung bình mỗi quý. (c) =MAX(B2:B5) — doanh thu cao nhất. (d) =MIN(B2:B5) — doanh thu thấp nhất.
Bài 25. Khuyên An không nên chia sẻ ngay. Trước hết cần kiểm tra nguồn gốc, đối chiếu với các nguồn tin cậy khác; nếu chưa chắc chắn thì không chia sẻ, tránh lan truyền tin giả.
Bài 26. Không đồng ý. Mỗi loại biểu đồ có mục đích khác nhau: biểu đồ cột dùng để so sánh các giá trị; biểu đồ tròn dùng để thể hiện tỉ lệ các thành phần trong một tổng thể. Dùng sai loại biểu đồ sẽ làm người xem hiểu sai thông tin.
Bài 27. Hai việc: không nhấn vào link lạ, không tải file từ nguồn không rõ ràng, không chia sẻ thông tin cá nhân; dùng lời lẽ lịch sự, tôn trọng người khác, không đăng tải thông tin sai sự thật, ghi nguồn khi sử dụng nội dung của người khác. (Chấp nhận hai ý đúng tương đương.)
Bài 28. Nên dùng biểu đồ cột, vì biểu đồ cột giúp so sánh trực quan số lượt mượn giữa các cuốn sách với nhau.