- Phạm vi: Bài 1: Lược sử công cụ tính toán; Bài 2: Thông tin trong môi trường số; Bài 3: Thực hành: Khai thác thông tin số; Bài 4: Đạo đức và văn hóa trong sử dụng công nghệ kĩ thuật số; Bài 5: Sử dụng bảng tính giải quyết bài toán thực tế; Bài 6: Sắp xếp và lọc dữ liệu
Phần 1: Cơ bản
Bài 1. Kể tên hai công cụ tính toán ra đời trước máy tính điện tử và nêu một đặc điểm của mỗi công cụ.
Bài 2. Máy tính điện tử đầu tiên có tên là gì?
Bài 3. Nêu hai ví dụ về thông tin trong môi trường số.
Bài 4. 1 byte bằng bao nhiêu bit?
Bài 5. Nêu hai việc cần làm trước khi sử dụng một thông tin tìm được trên Internet.
Bài 6. Nêu hai hành vi ứng xử văn minh khi tham gia mạng xã hội.
Bài 7. Trong bảng tính, địa chỉ của ô ở cột E, hàng 9 được viết như thế nào?
Bài 8. Viết công thức tính tổng các số trong các ô A2 đến A8.
Bài 9. Viết công thức tính trung bình cộng các số trong các ô B3, B4, B5, B6.
Bài 10. Công thức =MAX(D2:D10) cho kết quả gì?
Bài 11. Công thức =MIN(E2:E10) cho kết quả gì?
Bài 12. Công thức =COUNT(C2:C20) cho kết quả gì?
Bài 13. Trong bảng tính, lệnh nào dùng để sắp xếp dữ liệu trong một cột theo thứ tự tăng dần?
Bài 14. Trong bảng tính, lệnh nào dùng để sắp xếp dữ liệu trong một cột theo thứ tự giảm dần?
Bài 15. Lệnh lọc dữ liệu (Filter) trong bảng tính có tác dụng gì?
Bài 16. Sau khi áp dụng lệnh lọc dữ liệu, các hàng không thoả mãn điều kiện sẽ ra sao?
Bài 17. Một bảng tính ghi điểm kiểm tra của 5 bạn ở các ô D2:D6. Viết công thức tính điểm trung bình của 5 bạn.
Bài 18. Đúng hay sai? "Sau khi lọc dữ liệu, các hàng không thoả mãn điều kiện sẽ bị xoá vĩnh viễn." Giải thích ngắn gọn.
Phần 2: Nâng cao
Bài 19. Một bảng tính ghi doanh thu 6 tháng trong các ô B2:B7. Viết công thức tính: (a) tổng doanh thu 6 tháng; (b) doanh thu trung bình mỗi tháng; (c) doanh thu cao nhất. Giải thích ngắn gọn.
Bài 20. Bảng điểm có các cột: Họ tên, Điểm Toán, Điểm Văn. Em hãy mô tả các bước để lọc ra những học sinh có Điểm Văn từ 8 trở lên.
Bài 21. Bảng dữ liệu có các cột: Tên hàng, Giá, Số lượng. Em hãy mô tả các bước để sắp xếp bảng theo cột Giá từ thấp đến cao.
Bài 22. Bạn An đăng lên mạng xã hội bức ảnh của bạn khác mà không xin phép, kèm lời bình luận chế giễu. Em hãy nhận xét hành vi đó và nêu cách ứng xử đúng.
Bài 23. Em hãy nêu hai việc cần làm khi phát hiện một thông tin sai sự thật lan truyền trên mạng xã hội.
Bài 24. Một bạn nói: "Lọc dữ liệu và sắp xếp dữ liệu là giống nhau, vì cả hai đều làm bảng gọn hơn." Em có đồng ý không? Vì sao?
Bài 25. Cho bảng tính ghi số sách mượn của 4 lớp ở các ô C2:C5. Em hãy viết công thức tính tổng số sách đã mượn và số sách mượn trung bình mỗi lớp.
Bài 26. Em hãy nêu hai tình huống trong học tập mà việc sắp xếp dữ liệu trong bảng tính giúp em tìm thông tin nhanh hơn.
Đáp án
Bài 1. Bàn tính: thực hiện tính toán thủ công bằng cách di chuyển hạt. Máy tính cơ học của Pascal: thực hiện tự động phép cộng, trừ bằng hệ thống bánh răng.
Bài 2. ENIAC.
Bài 3. Hai ví dụ: file văn bản trong máy tính; file ảnh, file nhạc, file video lưu trong thiết bị số.
Bài 4. 1 byte = 8 bit.
Bài 5. Hai việc: kiểm tra nguồn gốc, độ uy tín của nguồn; đối chiếu thông tin với nhiều nguồn khác nhau; ghi rõ nguồn khi sử dụng. (Chấp nhận hai ý đúng.)
Bài 6. Hai hành vi: dùng lời lẽ lịch sự, tôn trọng người khác; không đăng tải thông tin sai sự thật; không đăng ảnh/thông tin riêng tư của người khác khi chưa được đồng ý; ghi nguồn khi sử dụng nội dung của người khác. (Chấp nhận hai ý đúng.)
Bài 7. E9.
Bài 8. =SUM(A2:A8)
Bài 9. =AVERAGE(B3:B6)
Bài 10. Giá trị lớn nhất trong vùng D2:D10.
Bài 11. Giá trị nhỏ nhất trong vùng E2:E10.
Bài 12. Số lượng các ô chứa số trong vùng C2:C20.
Bài 13. Sort A to Z (sắp xếp tăng dần).
Bài 14. Sort Z to A (sắp xếp giảm dần).
Bài 15. Chỉ hiển thị các hàng thoả mãn điều kiện lọc, ẩn tạm thời các hàng còn lại.
Bài 16. Các hàng không thoả mãn điều kiện bị ẩn tạm thời, vẫn còn trong bảng và hiện lại khi bỏ lọc.
Bài 17. =AVERAGE(D2:D6)
Bài 18. Sai. Các hàng không thoả mãn điều kiện chỉ bị ẩn tạm thời, không bị xoá; khi bỏ lọc, chúng sẽ hiện lại.
Bài 19. (a) =SUM(B2:B7) — tổng doanh thu 6 tháng. (b) =AVERAGE(B2:B7) — doanh thu trung bình mỗi tháng. (c) =MAX(B2:B7) — doanh thu cao nhất.
Bài 20. Các bước: (1) Chọn vùng dữ liệu (hoặc đặt con trỏ trong bảng), bật lệnh Filter; (2) Nhấn vào nút mũi tên ở tiêu đề cột Điểm Văn, chọn điều kiện lọc "lớn hơn hoặc bằng 8" rồi xác nhận. Sau khi lọc, bảng chỉ hiển thị các hàng của học sinh có Điểm Văn từ 8 trở lên.
Bài 21. Các bước: (1) Đặt con trỏ vào trong bảng dữ liệu (hoặc chọn vùng dữ liệu); (2) Dùng lệnh Sort, chọn sắp xếp theo cột Giá, thứ tự tăng dần (Smallest to Largest / A to Z). Sau khi sắp xếp, hàng đầu tiên là mặt hàng có giá thấp nhất.
Bài 22. Hành vi đó là sai: xâm phạm quyền riêng tư và danh dự của người khác, vi phạm đạo đức và văn hoá ứng xử trên mạng. Cách ứng xử đúng: không đăng ảnh người khác khi chưa được đồng ý; nếu đã đăng thì gỡ bài và xin lỗi; không bình luận chế giễu, xúc phạm người khác.
Bài 23. Hai việc: không chia sẻ, phát tán tiếp thông tin đó; kiểm chứng từ nguồn tin cậy, nếu có thể thì báo cáo nội dung sai sự thật cho quản trị viên hoặc thông báo cho người lớn/thầy cô. (Chấp nhận các ý đúng tương đương.)
Bài 24. Không đồng ý. Sắp xếp thay đổi thứ tự các hàng trong bảng (từ thấp đến cao hoặc ngược lại) nhưng vẫn hiển thị tất cả các hàng; lọc chỉ hiển thị các hàng thoả mãn điều kiện và ẩn tạm thời các hàng còn lại, không thay đổi thứ tự gốc.
Bài 25. Tổng số sách: =SUM(C2:C5). Trung bình mỗi lớp: =AVERAGE(C2:C5).
Bài 26. Hai tình huống: sắp xếp bảng điểm từ cao đến thấp để nhanh chóng biết bạn nào có điểm cao nhất; sắp xếp danh sách sách trong thư viện theo tên để tìm sách nhanh hơn; sắp xếp bảng chi tiêu theo số tiền để biết khoản chi lớn nhất. (Chấp nhận hai ý đúng.)