Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 18: Thu thập và phân loại dữ liệu? A. Thu thập dữ liệu bằng quan sát, thí nghiệm, phiếu hỏi, phỏng vấn hoặc tra cứu nguồn có sẵn. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 18: Thu thập và phân loại dữ liệu, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Phân loại thành dữ liệu là số (định lượng) và dữ liệu không là số (định tính). C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 18: Thu thập và phân loại dữ liệu, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Thu thập dữ liệu là bước đầu tiên của thống kê. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 18: Thu thập và phân loại dữ liệu, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Khi thu thập, cần xác định rõ mục đích và đối tượng để dữ liệu thu được phù hợp, đầy đủ và đáng tin cậy.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 18: Thu thập và phân loại dữ liệu, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ. Một lớp 8 khảo sát môn thể thao yêu thích của 40 học sinh và ghi lại: bóng đá 15, cầu lông 10, bơi 8, bóng rổ 7. Hãy xác định loại dữ liệu và cách phân loại.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 18: Thu thập và phân loại dữ liệu để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải. Đây là dữ liệu không là số (dữ liệu định tính), được phân thành 4 nhóm: bóng đá, cầu lông, bơi, bóng rổ. Mỗi học sinh thuộc đúng một nhóm, tổng số học sinh là , khớp với sĩ số lớp.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Hình chóp tam giác đều có mặt đáy là hình gì?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Hình chóp tứ giác đều có bao nhiêu mặt bên?
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Rút gọn biểu thức (với ).
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Thu thập dữ liệu bằng quan sát, thí nghiệm, phiếu hỏi, phỏng vấn hoặc tra cứu nguồn có sẵn."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Phân loại thành dữ liệu là số (định lượng) và dữ liệu không là số (định tính)."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Thu thập dữ liệu là bước đầu tiên của thống kê."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Khi thu thập, cần xác định rõ mục đích và đối tượng để dữ liệu thu được phù hợp, đầy đủ và đáng tin cậy."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Thu thập dữ liệu là bước đầu tiên của thống kê. Ta có thể thu thập dữ liệu bằng nhiều cách: quan sát trực tiếp, làm thí nghiệm, lập phiếu hỏi, phỏng vấn, hoặc tra cứu từ nguồn có sẵn như sách báo, internet.
- Tổng kết ghi nhớ: Thu thập dữ liệu bằng quan sát, thí nghiệm, phiếu hỏi, phỏng vấn hoặc tra cứu nguồn có sẵn.; Phân loại thành dữ liệu là số (định lượng) và dữ liệu không là số (định tính).; Mỗi dữ liệu thuộc đúng một nhóm, các nhóm không chồng chéo và bao quát hết dữ liệu.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ. Một lớp 8 khảo sát môn thể thao yêu thích của 40 học sinh và ghi lại: bóng đá 15, cầu lông 10, bơi 8, bóng rổ 7. Hãy xác định loại dữ liệu và cách phân loại.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 18: Thu thập và phân loại dữ liệu (Thu thập dữ liệu bằng quan sát, thí nghiệm, phiếu hỏi, phỏng vấn hoặc tra cứu nguồn có sẵn.; Phân loại thành dữ liệu là số (định lượng) và dữ liệu không là số (định tính).; Mỗi dữ liệu thuộc đúng một nhóm, các nhóm không chồng chéo và bao quát hết dữ liệu.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải. Đây là dữ liệu không là số (dữ liệu định tính), được phân thành 4 nhóm: bóng đá, cầu lông, bơi, bóng rổ. Mỗi học sinh thuộc đúng một nhóm, tổng số học sinh là , khớp với sĩ số lớp.
- Bài 4: Tam giác đều.
- Bài 5: mặt bên.
- Bài 6: .