Bài tập — Bài 19: Biểu diễn dữ liệu bằng bảng, biểu đồ

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 19: Biểu diễn dữ liệu bằng bảng, biểu đồ? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Bảng thống kê cho số liệu chính xác; biểu đồ cho hình ảnh trực quan, dễ so sánh. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 19: Biểu diễn dữ liệu bằng bảng, biểu đồ, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Biểu đồ cột để so sánh, biểu đồ đoạn thẳng để theo dõi thay đổi, biểu đồ quạt tròn để thể hiện tỉ lệ. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 19: Biểu diễn dữ liệu bằng bảng, biểu đồ, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Sau khi thu thập và phân loại, dữ liệu thường được biểu diễn bằng bảng thống kê hoặc biểu đồ để dễ quan sát và so sánh.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 19: Biểu diễn dữ liệu bằng bảng, biểu đồ, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Khi lập bảng, cần ghi rõ tiêu đề, các cột, đơn vị và tổng số liệu. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 19: Biểu diễn dữ liệu bằng bảng, biểu đồ, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ. Điểm kiểm tra Toán của tổ 1 gồm: 6, 7, 8, 8, 9, 9, 10, 10. Hãy lập bảng tần số và cho biết loại biểu đồ phù hợp để so sánh số học sinh đạt từng mức điểm.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 19: Biểu diễn dữ liệu bằng bảng, biểu đồ để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải. Bảng tần số: điểm 6 có 1 học sinh, điểm 7 có 1, điểm 8 có 2, điểm 9 có 2, điểm 10 có 2. Tổng là $1 + 1 + 2 + 2 + 2 = 8$ học sinh. Để so sánh số học sinh ở từng mức điểm, biểu đồ cột là phù hợp nhất.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Đường thẳng $y = 3x + 2$ song song với đường thẳng nào trong các đường thẳng sau: $y = 3x - 1$; $y = -3x + 2$; $y = x + 2$?

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Giải phương trình $\frac{2x + 1}{3} - \frac{x - 2}{2} = 1$.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Cho hàm số $y = (m + 1)x - 3$. Tìm $m$ để đồ thị hàm số đi qua điểm $B(2; 5)$.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Bảng thống kê cho số liệu chính xác; biểu đồ cho hình ảnh trực quan, dễ so sánh."
  • Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Biểu đồ cột để so sánh, biểu đồ đoạn thẳng để theo dõi thay đổi, biểu đồ quạt tròn để thể hiện tỉ lệ."
  • Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Sau khi thu thập và phân loại, dữ liệu thường được biểu diễn bằng bảng thống kê hoặc biểu đồ để dễ quan sát và so sánh."
  • Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Khi lập bảng, cần ghi rõ tiêu đề, các cột, đơn vị và tổng số liệu."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Sau khi thu thập và phân loại, dữ liệu thường được biểu diễn bằng bảng thống kê hoặc biểu đồ để dễ quan sát và so sánh. Bảng thống kê liệt kê các giá trị dữ liệu cùng tần số tương ứng, giúp ta đọc chính xác từng con số.
  • Tổng kết ghi nhớ: Bảng thống kê cho số liệu chính xác; biểu đồ cho hình ảnh trực quan, dễ so sánh.; Biểu đồ cột để so sánh, biểu đồ đoạn thẳng để theo dõi thay đổi, biểu đồ quạt tròn để thể hiện tỉ lệ.; Biểu đồ phải có tiêu đề, chú thích và trục ghi rõ đơn vị.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ. Điểm kiểm tra Toán của tổ 1 gồm: 6, 7, 8, 8, 9, 9, 10, 10. Hãy lập bảng tần số và cho biết loại biểu đồ phù hợp để so sánh số học sinh đạt từng mức điểm.
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 19: Biểu diễn dữ liệu bằng bảng, biểu đồ (Bảng thống kê cho số liệu chính xác; biểu đồ cho hình ảnh trực quan, dễ so sánh.; Biểu đồ cột để so sánh, biểu đồ đoạn thẳng để theo dõi thay đổi, biểu đồ quạt tròn để thể hiện tỉ lệ.; Biểu đồ phải có tiêu đề, chú thích và trục ghi rõ đơn vị.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải. Bảng tần số: điểm 6 có 1 học sinh, điểm 7 có 1, điểm 8 có 2, điểm 9 có 2, điểm 10 có 2. Tổng là $1 + 1 + 2 + 2 + 2 = 8$ học sinh. Để so sánh số học sinh ở từng mức điểm, biểu đồ cột là phù hợp nhất.
• Bài 4: Đường thẳng $y = 3x - 1$.
• Bài 5: $x = -2$.
• Bài 6: $m = 3$.