- Phạm vi: Chủ đề 1: Em với nhà trường (tôn trọng sự khác biệt và sống hài hòa với bạn bè, thầy cô; phòng chống bắt nạt học đường; xây dựng truyền thống nhà trường và lập kế hoạch lao động công ích) + Chủ đề 2: Khám phá bản thân (tạo động lực cho bản thân).
Phần 1: Cơ bản (Bài 1–16)
Bài 1. Tôn trọng sự khác biệt là gì? A. Chấp nhận và tôn trọng những điểm khác biệt của mỗi người. B. Ép mọi người phải giống nhau. C. Tránh xa người khác mình. D. Chỉ tôn trọng người giỏi.
Bài 2. Hành vi nào sau đây là bắt nạt học đường? A. Giúp bạn học bài. B. Mời bạn cùng chơi. C. Đe dọa lấy tiền của bạn. D. Khen bạn hát hay.
Bài 3. Lao động công ích là gì? A. Công việc tự nguyện vì lợi ích chung của tập thể, cộng đồng. B. Việc làm để được trả tiền. C. Việc làm riêng của mỗi người. D. Việc chỉ dành cho người bị phạt.
Bài 4. Động lực học tập giúp em điều gì? A. Kiên trì vượt khó và đạt mục tiêu. B. Lười biếng hơn. C. Phụ thuộc vào người khác. D. Sợ học.
Bài 5. Đúng hay Sai? "Tôn trọng sự khác biệt nghĩa là mọi người phải giống nhau."
Bài 6. Đúng hay Sai? "Khi thấy bạn bị bắt nạt, em nên báo thầy cô."
Bài 7. Đúng hay Sai? "Lao động công ích chỉ dành cho học sinh bị phạt."
Bài 8. Đúng hay Sai? "Đặt mục tiêu cụ thể giúp tạo động lực học tập."
Bài 9. Nêu 2 biểu hiện của việc tôn trọng sự khác biệt trong lớp học.
Bài 10. Nêu 2 việc làm lao động công ích ở trường.
Bài 11. Nêu 2 cách tự tạo động lực học tập.
Bài 12. Nêu 2 hành vi bắt nạt học đường.
Bài 13. Khi bạn có ý kiến khác mình trong thảo luận, em nên làm gì? A. Lắng nghe và tôn trọng ý kiến của bạn. B. Cắt lời bạn ngay. C. Chê ý kiến của bạn là sai. D. Bỏ ra ngoài.
Bài 14. Truyền thống nhà trường cần được đối xử như thế nào? A. Giữ gìn và phát huy. B. Quên đi. C. Giữ riêng cho mình. D. Chỉ nhắc đến vào lễ khai giảng.
Bài 15. Khi mâu thuẫn với bạn, em nên làm gì? A. Nói xấu bạn sau lưng. B. Đánh nhau. C. Bình tĩnh trao đổi, lắng nghe nhau và tìm cách hòa giải. D. Nghỉ chơi mãi mãi.
Bài 16. Động lực học tập bền vững đến từ đâu? A. Sợ bị phạt. B. Mục tiêu rõ ràng và niềm yêu thích học tập. C. Muốn hơn thua với bạn. D. Chờ người khác nhắc nhở.
Phần 2: Nâng cao (Bài 17–24)
Bài 17 (Tình huống). Lan bị các bạn trêu chọc vì nói giọng địa phương. Nếu em là bạn của Lan, em sẽ làm gì?
Bài 18 (Tình huống). Một bạn trong lớp hay bị cô lập, không ai chơi cùng. Em sẽ làm gì để giúp bạn hòa nhập?
Bài 19 (Tình huống). Em cảm thấy chán học vì điểm số thấp. Hãy nêu kế hoạch tạo động lực cho chính mình.
Bài 20 (Tình huống). Lớp em được giao dọn vệ sinh sân trường nhưng một số bạn trốn việc. Em sẽ làm gì?
Bài 21. Đúng hay Sai? Giải thích: "Tôn trọng sự khác biệt nghĩa là đồng ý với mọi ý kiến của người khác."
Bài 22. Em hãy đề xuất 2 hoạt động xây dựng truyền thống nhà trường.
Bài 23. Phân biệt "động lực bên trong" và "động lực bên ngoài", mỗi loại nêu 1 ví dụ.
Bài 24. Nêu 3 việc em sẽ làm nếu chứng kiến bạn bị bắt nạt.
Đáp án
Phần 1: 1–A, 2–C, 3–A, 4–A, 5–Sai, 6–Đúng, 7–Sai, 8–Đúng, 9–Ví dụ: lắng nghe ý kiến khác mình mà không chê bai; không trêu chọc ngoại hình, sở thích, quê quán của bạn; giúp đỡ bạn mới hòa nhập, 10–Ví dụ: dọn vệ sinh sân trường; trồng cây, chăm sóc cây xanh; dọn lớp học, 11–Ví dụ: đặt mục tiêu nhỏ, vừa sức; chia việc lớn thành bước nhỏ; tự thưởng khi hoàn thành; nhờ bạn bè, thầy cô động viên, 12–Ví dụ: đe dọa, đánh bạn; cô lập bạn khỏi nhóm; tung tin đồn xấu về bạn; đe dọa qua tin nhắn, 13–A, 14–A, 15–C, 16–B.
Phần 2: 17–Can ngăn các bạn trêu chọc một cách nhẹ nhàng; an ủi, động viên Lan; nhắc các bạn tôn trọng sự khác biệt; báo thầy cô nếu tình trạng tiếp diễn, 18–Chủ động làm quen, mời bạn tham gia hoạt động nhóm; động viên bạn; báo thầy cô nếu bạn bị bắt nạt, 19–Đặt mục tiêu nhỏ, vừa sức; chia việc học thành bước nhỏ; nhờ thầy cô, bạn bè giúp đỡ; tự thưởng khi có tiến bộ, 20–Nhắc nhở nhẹ nhàng, phân công công việc công bằng; làm gương thực hiện phần việc của mình; báo cáo lớp trưởng/thầy cô nếu cần, 21–Sai. Tôn trọng sự khác biệt là lắng nghe, chấp nhận người khác có ý kiến khác mình, nhưng vẫn được nêu quan điểm riêng một cách lịch sự, 22–Ví dụ: tổ chức ngày hội truyền thống của trường; chăm sóc góc truyền thống của lớp; viết bài, vẽ tranh về truyền thống trường, 23–Động lực bên trong: xuất phát từ chính mình (ví dụ: học vì yêu thích khám phá). Động lực bên ngoài: xuất phát từ tác động bên ngoài (ví dụ: học vì muốn được khen, được thưởng), 24–Can ngăn một cách an toàn; an ủi, động viên bạn; báo thầy cô hoặc người lớn.