1. Kiến thức trọng tâm
Acetic acid là một acid hữu cơ có công thức phân tử , thường viết là . Ở điều kiện thường, acetic acid nguyên chất là chất lỏng không màu, có mùi chua gắt, tan vô hạn trong nước. Dung dịch acetic acid loãng khoảng chính là giấm ăn quen thuộc trong bếp.
Về tính chất hoá học, acetic acid mang đầy đủ tính chất của một acid: làm quỳ tím chuyển sang màu đỏ, tác dụng với kim loại hoạt động như kẽm, magie giải phóng khí hydrogen, tác dụng với base tạo muối acetate và nước, tác dụng với oxide base và với muối của acid yếu hơn. Ngoài ra, acetic acid còn tham gia phản ứng ester hoá với alcohol khi có acid sulfuric đặc làm xúc tác, tạo ester có mùi thơm đặc trưng.
Acetic acid được điều chế trong công nghiệp bằng cách lên men giấm từ ethanol hoặc tổng hợp từ methanol và carbon monoxide. Trong đời sống, giấm ăn được dùng làm gia vị, bảo quản thực phẩm và tẩy rửa nhẹ.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Viết phương trình hoá học của phản ứng giữa acetic acid và sodium hydroxide, và phản ứng của acetic acid với kẽm.
Lời giải: Acetic acid tác dụng với base tạo muối và nước: . Muối tạo thành là sodium acetate. Với kim loại kẽm, acetic acid giải phóng khí hydrogen: . Khí hydrogen thoát ra có thể nhận biết bằng cách đưa que đóm đang cháy vào miệng ống nghiệm, ngọn lửa sẽ cháy với tiếng nổ nhỏ.
3. Ghi nhớ
- Acetic acid: , dung dịch loãng là giấm ăn.
- Có đầy đủ tính chất của acid và tham gia phản ứng ester hoá.
- Ứng dụng: gia vị, bảo quản thực phẩm, nguyên liệu hoá học.