1. Kiến thức trọng tâm
Carbohydrate là nhóm hợp chất hữu cơ gồm carbon, hydrogen và oxygen, thường có công thức chung . Carbohydrate được chia thành monosaccharide, disaccharide và polysaccharide.
Glucose là monosaccharide quan trọng nhất, có công thức phân tử . Glucose là chất rắn kết tinh không màu, vị ngọt, tan tốt trong nước. Glucose có trong quả chín, mật ong và trong máu người. Glucose có tính chất của alcohol đa chức và aldehyde: tác dụng với tạo dung dịch xanh lam, tham gia phản ứng tráng bạc, lên men tạo ethanol và khí carbon dioxide.
Saccharose là disaccharide có công thức phân tử , chính là đường mía, đường củ cải dùng hằng ngày. Saccharose là chất rắn kết tinh không màu, vị ngọt, tan tốt trong nước. Khác với glucose, saccharose không có phản ứng tráng bạc. Khi đun nóng với acid loãng, saccharose bị thuỷ phân tạo glucose và fructose.
Carbohydrate là nguồn năng lượng quan trọng và là nguyên liệu cho nhiều ngành công nghiệp.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Phân biệt hai dung dịch glucose và saccharose bằng thuốc thử hoá học.
Lời giải: Nhỏ dung dịch trong vào hai ống nghiệm chứa glucose và saccharose rồi đun nhẹ. Ống chứa glucose xuất hiện lớp bạc sáng bám trên thành ống (phản ứng tráng bạc), vì glucose có nhóm aldehyde. Ống chứa saccharose không có hiện tượng này, vì saccharose không có nhóm aldehyde tự do. Đây là cách phân biệt đơn giản hai loại đường này trong phòng thí nghiệm.
3. Ghi nhớ
- Glucose: , có phản ứng tráng bạc, lên men tạo ethanol.
- Saccharose: , đường mía, không tráng bạc, thuỷ phân tạo glucose và fructose.
- Carbohydrate là nguồn năng lượng quan trọng của cơ thể.